Το αποτέλεσμα κρίνει και τις ιδεολογίες

Μιλάμε για τέλος των ιδεολογιών; Οχι βέβαια। Το ιστορικό δίλημμα «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» που έθεσε η Ρόζα Λούξεμπουργκ παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ. Οτι υπάρχει όμως μια υποχώρηση των ιδεολογιών είναι γεγονός.

Της ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΚΟΡΑΗ
Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 13 Αυγούστου 2010

Η διεθνής οικονομική κρίση και το χείλος της χρεοκοπίας στο οποίο έφτασε η χώρα εξαιτίας χρόνιων παθογενειών του συστήματος εξουσίας, το οποίο έκτισαν σε σαθρά θεμέλια τα δύο κόμματα εξουσίας, το ΠΑΣΟΚ και η Ν.Δ., επηρέασαν καταλυτικά το πολιτικό σύστημα και κατέρριψαν τους μύθους και τις πραγματικότητες που αφορούν το δίπολο κεντροαριστερά - κεντροδεξιά έτσι όπως αυτό διαμορφώθηκε στη μεταπολίτευση.

Η «έσχατη λύση ανάγκης» όπως περιγράφτηκε από τον πρωθυπουργό η προσφυγή στο μηχανισμό στήριξης της τρόικας και η εφαρμογή του επαχθούς Μνημονίου φέρουν την υπογραφή της σοσιαλιστικής κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και τη στήριξη του προέδρου του δεξιού ΛΑΟΣ Γ। Καρατζαφέρη. Στο αντίπαλο αντικυβερνητικό στρατόπεδο όπου ανεμίζει η σημαία του αντι-Μνημονίου, συντάσσουν τις δυνάμεις τους η λαϊκή - πατριωτική Ν.Δ. του Αντώνη Σαμαρά, με τα κόμματα της Αριστεράς. Εν ολίγοις έχουν μπερδέψει τις γραμμές τους οι πράσινοι με τους μπλε και οι κόκκινοι με τους γαλάζιους.

«Δεν έχουμε εγκαταλείψει τη σοσιαλιστική μας ατζέντα», δήλωσε ο Γιώργος Παπανδρέου στο Global Viewpoint। Σε μια προσπάθεια μάλιστα να αναπτερώσει την ελπίδα και να πείσει για την αναγκαιότητα των επώδυνων μέτρων που έλαβε η κυβέρνησή του, μίλησε για τον «τέταρτο δρόμο». Την ίδια στιγμή υπεραμύνθηκε των διαρθρωτικών αλλαγών υποστηρίζοντας ότι «προοπτικά θα ωφελήσουν όλους τους Ελληνες».

Και κρίση να μην υπήρχε, η διεθνοποίηση των οικονομιών δεν αφήνει και πολλά περιθώρια διαφοροποιήσεων από τις γνωστές συνταγές της ελαστικοποίησης της αγοράς εργασίας, της συρρίκνωσης των δικαιωμάτων των συνταξιούχων στις σύγχρονες κοινωνίες που υποφέρουν από δημογραφική γήρανση κ।λπ. Η πολιτική θεωρία του glocality (από το global-παγκόσμιο και το local-τοπικό) έχει εισβάλει στην καθημερινότητά μας. Οι διαφορές ανάμεσα στην κεντροαριστερά και την κεντροδεξιά όταν πρόκειται για την άσκηση της εξουσίας είναι μικρές, ασχέτως του περιτυλίγματος που επιλέγουν να βάλουν στις πολιτικές τους είτε το ΠΑΣΟΚ είτε η Ν.Δ. Οπως έγραψε ο Τίμοθι Γκάρτον Ας στον «Γκάρντιαν», «οι μεν κλέβουν τις θέσεις των δε σαν τραβεστί που τσακώνονται για την ίδια τουαλέτα».

Μιλάμε για τέλος των ιδεολογιών; Οχι βέβαια। Το ιστορικό δίλημμα «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» που έθεσε η Ρόζα Λούξεμπουργκ παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ. Οτι υπάρχει όμως μια υποχώρηση των ιδεολογιών είναι γεγονός. Τι να τις κάνεις τις θεωρίες όταν η καθημερινότητα κατακλύζεται από ένα τσουνάμι ανατροπών που συγκλονίζουν τις ζωές των ανθρώπων και ιδιαίτερα των αδύναμων;

Ολοι είναι ίδιοι τελικά; Οχι βέβαια। Αλλά το συγκριτικό πλεονέκτημα της μιας πολιτικής δύναμης από την άλλη δεν είναι η ιδεολογική ταμπέλα, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως παγίδα. Από τις πράξεις τους κρίνονται.

Ο sir Βασίλειος Μαρκεζίνης έγραψε: «Το πιο δύσκολο είναι να συνδυάζονται οι γνώσεις με την πραγματικότητα। Δηλαδή να μην προέρχονται μόνο από βιβλία αλλά και από τις επαφές με αυτούς που δημιουργούν την ιστορία και όχι μόνο με αυτούς που τη γράφουν. Γιατί ο καθένας μπορεί να γράψει ιστορία αλλά μόνο λίγοι μπορούν να δημιουργήσουν ιστορία».

Αυτό που μετράει είναι τι αποτύπωμα αφήνει πίσω της η κάθε κυβέρνηση, εξουσία, πολιτική δύναμη, ο κάθε πολιτικός χωριστά। Οντως θα ωφελήσουν όλους τους Ελληνες έστω και μετά από χρόνια οι επώδυνες ανατροπές, όπως ισχυρίζεται ο Γιώργος Παπανδρέου; Ή πάλι οι αδύναμοι θα είναι αυτοί που θα πληρώσουν το μάρμαρο;

Ολες οι ελληνικές κυβερνήσεις από τη μεταπολίτευση και μετά, άλλες περισσότερο και άλλες λιγότερο, ευθύνονται για τη σημερινή ταπείνωση και τον Γολγοθά του Ελληνα που θα κρατήσει χρόνια. Ο Γιώργος Παπανδρέου έχει μπροστά του την ιστορική πρόκληση να γράψει ιστορία ως ο πρωθυπουργός που έβαλε την Ελλάδα στο Μνημόνιο ή να δημιουργήσει ιστορία συνδυάζοντας το επώδυνο με το δημιουργικό. Εν κατακλείδι, στο χέρι του είναι να δείξει αν θα ξοδευτεί στα μικρά ή αν θα στοχεύσει τα μεγάλα με όποιο πολιτικό κόστος.